Gıda krizine GAP`tan bakınca....

Finans krizi, enerji krizi derken şimdi de gıda krizi yaşanıyor dünyada. Türkiye`ye de yansıyan kriz, herkesi kara kara düşündürüyor.

Gıda deyince akla ilk gelen bölgelerimizden biri Güneydoğu Anadolu ve GAP . Başbakan Tayyip Erdoğan , yaptığı son açıklamalarda GAP `ın 5 yıl içinde tamamlanacağını belirtiyor. Ayrıca Suriye sınırındaki mayınlı arazileri temizleyip tarıma açma girişimi var. İlgili kanun tasarısı Meclis `te.

Devam eden kuraklık , dünyayı saran gıda krizi ortamında bu girişimler son derece önemli. Büyük umutlar bağlanan GAP `ın bugüne kadar yüzde 59,3`ü tamamlanabilmiş. Harcanan para ise 18,9 milyar dolar. Projenin bitirilebilmesi içinse 13,1 milyar dolara daha ihtiyaç var.

GAP tarım projelerindeki gerçekleşme oranı, enerji, ulaştırma , haberleşme ve diğer sektörlere göre çok düşük. 1 milyon 822 bin hektarlık sulanabilir alanın yüzde 15`i işletmeye alınabilmiş, yüzde 5`lik kısım da inşa halinde.

Proje tamamlandığında Türkiye üretiminin tahılda yüzde 16`sı, yağlı tohumlarda yüzde 46`sı, baklagillerde yüzde 37`si, sebzelerde yüzde 17`si, endüstri bitkilerinde yüzde 6`sı ve meyvelerde yüzde 42`sinin buradan sağlanması planlanıyor. Ve 3,8 milyon kişiye de istihdam kapısı olması bekleniyor.

Geçtiğimiz cuma günü projenin kalbi Şanlıurfa `daydık. Türkiye Girişim ve İş Dünyası Konfederasyonu (Türkonfed ), yılın ilk başkanlar konseyi toplantısını burada yaptı. Bu vesileyle, İstanbul ve yurdun değişik bölgelerinden gelen işadamları ile Şanlıurfalı işadamları ve yetkilileri bir araya geldi. Şanlıurfa Valisi Yusuf Yavaşcan , Şanlıurfa Belediye Başkanı Ahmet Eşref Fakıbaba , Türkonfed Başkanı Celal Beysel , TÜSİAD Başkanı Arzuhan Doğan Yalçındağ , Akbank Genel Müdürü Zafer Kurtul , Şanlıurfa Ticaret Odası Başkanı İsmail Demirkol , Dogünsifed Başkanı Şeyhmus Akbaş , Şusiad Başkanı Fethi Baytekin , Endeavor Derneği Genel Sekreteri Didem Altop ile Şanlıurfa milletvekilleri Yahya Akman ve Müfit Yetkin , bölgeyle ilgili konularda önemli açıklamalar yaptılar, tespitlerde bulundular. Toplantının ana teması KOBİ `ler olmakla birlikte, konu ister istemez GAP , tarım ve gıda krizi konusunda yoğunlaştı.

GAP İdaresi Başkanlığı Ekonomik Kalkınma ve Girişimcilik Genel Koordinatörü Ahmet Zahir Erkan `ın, GAP `ta yatırım imkanları üzerine yaptığı sunum, yaşadığımız konjonktürde çok önemliydi. Erkan , yerli ve yabancı yatırımcının bölgeye eskisinden daha fazla ilgi göstermeye başladığını aktardı. Şu ana kadar Irak `tan 38, Suriye `den 16, Almanya `dan 13, ABD `den 4, İran `dan 3, Bulgaristan , İsrail , İsveç , İtalya , Suudi Arabistan ve Yunanistan `dan 2`şer firma gelmiş. Toplam 102 yabancı şirketin 56`sı ticari şirket. En yeni ve en kapsamlı tarım yatırımı, Tat Konserve `nin ABD `li ortağıyla bölgede domates üretimine geçmesi. Hedef yılda 1 milyon tonluk üretim.

Şu sıralar Güneydoğu `da kuraklık yaşanıyor. Kuru tarımda ciddi rekolte düşüşü tahmin ediliyor. Sulu tarımda ise sıkıntı görülmüyor , barajların doluluk oranı makul seviyelerde. Türkiye genelinde yağış miktarının iyi olması dolayısıyla GAP `taki kuraklığın tahıl sıkıntısına yol açması beklenmiyor. Bunun istisnası mercimek. Mercimeğin büyük bölümü bu bölgede üretiliyor çünkü.

Altyapı çalışmalarında son dönemde önemli adımlar atılmış. Yeni açılan Türkiye `nin en uzun pistine sahip (4 km) GAP Uluslararası Havaalanı , taşımacılık için büyük fırsat. Şanlıurfa `yı Mersin `e bağlayan otoyol yüzde 98 oranında bitirilmiş. KÖYDES kapsamında sadece Şanlıurfa iline 150 milyon YTL aktarılmış.

Gelişen altyapının arkasından su ile toprağın tamamıyla buluşması kilit konu. Hükümet, bu konuda özel sektörü de etkin şekilde devreye sokmalı. Ve öğrendiğimiz kadarıyla da, 5 yılda bitirme planları içinde bu da var. "Yap işlet devret " modeli öne çıkacak.

Bölge, gıda ithalatçısı Ortadoğu pazarına en yakın bölgemiz. Plan hayata geçtiği takdirde Türkiye , korkulan gıda krizini daha kolay atlattığı gibi bölgeyi de besleyebilecek konuma yükselecek, yöredeki refah seviyesi hızla artacak. Umarız, terör belası bir an evvel son bulur, bölgenin bütün illeri bu gelişmeden payını alır.